Baza wiedzy
Normy i projektowanie5 min

Strefy obciążenia oblodzeniem S1/S2/S3 w praktyce

Sadź potrafi podwoić obciążenie przewodu. Skąd wiadomo, ile lodu «dołożyć» w obliczeniach — i dlaczego zależy to od miejsca w Polsce.

Po co strefy?

Osadzająca się na przewodach sadź (szadź, mokry śnieg) zwiększa ich ciężar, a więc zwis i naprężenie. Intensywność oblodzenia w Polsce jest różna — od nizin po tereny górskie — dlatego polskie Warunki Krajowe (PN-EN 50341-2-22, tabl. 4.5.2/PL.1) dzielą kraj na strefy S1 (lekka), S2 (średnia) i S3 (ciężka, głównie tereny podgórskie i górskie). Strefę dla konkretnej lokalizacji odczytuje się z mapy w normie lub z wymagań OSD.

Wzory na obciążenie sadzią

Charakterystyczne liniowe obciążenie od sadzi zależy tylko od strefy i średnicy przewodu d [mm]:

S1:  q = 5,5  + 0,55·d   [N/m]
S2:  q = 8,2  + 0,82·d   [N/m]
S3:  q = 16,4 + 0,82·d   [N/m]

Zwróć uwagę: S3 różni się od S2 podwojonym wyrazem wolnym — to odzwierciedla grubszą warstwę lodu niezależnie od średnicy przewodu.

Przykład: AsXSn 4×70 w strefie S2

Wiązka AsXSn 4×70 mm² ma średnicę obliczeniową d = 30,7 mm i przekrój obliczeniowy S = 280 mm²:

q  = 8,2 + 0,82·30,7 = 33,4 N/m
gS = 33,4 / 280      = 0,119 N/(m·mm²)

Dla porównania: obciążenie od samego ciężaru własnego tej wiązki (masa 940 kg/km) to ok. 0,033 N/(m·mm²). Sadź w strefie S2 to więc dodatkowe ~360% ciężaru własnego — dlatego stan „z sadzią" tak często decyduje o zwisie.

Jak to działa w kalkulatorze

W kalkulatorze profilu linii wybierasz strefę z listy — narzędzie samo wyznacza obciążenie łączne (ciężar własny + sadź), sprawdza oba stany obliczeniowe i pokazuje, który jest miarodajny dla zwisu.

Wartości wzorów podano według PN-EN 50341-2-22. Przy projektowaniu potwierdź strefę i ewentualne zaostrzenia (np. tereny szczególne) w aktualnym wydaniu normy i wymaganiach OSD.

Nie licz sadzi ręcznie

Wybierz strefę z listy — kalkulator profilu linii sam zastosuje właściwe obciążenie.

Otwórz kalkulator →